Lược sử võ đường Vĩnh Xuân Thạch Môn

Phần 1: Lịch sử và tên gọi môn phái

Vĩnh Xuân quyền còn được biết đến dưới tên gọi Vịnh Xuân quyền và những biến thể khác về tên như Vịnh Xuân công phu hay Vịnh Xuân phái là một môn võ thuật có nguồn gốc từ Trung Quốc

Cho đến nay, những cứ liệu lịch sử chính xác về quá trình hình thành, phát triển của môn phái vẫn còn chìm trong mây mù của thời gian. Hầu hết thông tin lịch sử môn phái đều được truyền miệng giữa các đời truyền nhân nên có nhiều khác biệt giữa thực tế và giai thoại mang tính truyền thuyết.

Nhưng có một điểm hầu hết các thuyết đều thống nhất, đó là thời gian ra đời của môn phái nằm trong khoảng giai đoạn phong trào phản Thanh phục Minh ở Trung Quốc, cách ngày nay trên dưới 200 năm, đang phát triển rầm rộ.

Một trong những thuyết phổ biến nhất do Đại võ sư Vịnh Xuân Diệp Vấn truyền lại là danh xưng môn phái bắt nguồn từ tên của vị tổ sư môn phái là Nghiêm Vịnh Xuân, con gái của Nghiêm Nhị, học trò của Ngũ Mai lão sư thái. Nghiêm Vịnh Xuân truyền những kỹ thuật mình sở đắc lại cho chồng là Lương Bác Trù. Lương Bác Trù sau đó phát triển môn võ và đặt tên theo tên của vợ là Vịnh Xuân quyền.

Một số học thuyết về lịch sử môn phái đã nhấn mạnh vai trò sáng tổ của các nhân vật có liên quan đến phong trào khởi nghĩa dưới ngọn cờ khôi phục Minh triều thông qua việc chiết tự tên môn phái. Theo đó, chữ Xuân được hiểu bao gồm 3 chữ Đại, Thiên và Nhật (ánh sáng bao la khắp gầm trời) ngầm ý chỉ nhà Minh , và chữ Vĩnh với ý nghĩa mãi mãi, hoặc chữ Vịnh (có ý nghĩa ca ngợi).

Một thuyết nữa cho rằng môn phái Vịnh Xuân bắt nguồn từ một cao tăng của chùa Thiếu Lâm là Chí Thiện thiền sư. Sau khi chùa bị nhà Thanh đốt phá, ông đã trốn xuống phía nam và ở ẩn trong đoàn Hồng thuyền. Về sau, ông phát triển một kỹ thuật chiến đấu cận chiến đặc biệt, đặt trọng tâm vào tốc độ, xung lực và mượn lực, vận động theo các vòng xoáy và cuốn, nhưng với biên độ nhỏ hơn rất nhiều để tăng cường tốc độ. Hệ thống kỹ thuật mới này được ông gọi là Vịnh Xuân, theo tên của tòa Vĩnh Xuân điện trong chùa Thiếu Lâm.

Một thuyết khác lại cho rằng, Vịnh Xuân quyền bắt nguồn từ một người hát kịch và giỏi võ thuật dưới triều Hoàng Đế Ung Chính (1723-1736) tên là Trương Ngũ, tự Than Thủ Ngũ ở Hồ Nam đến Phật Sơn truyền lại môn võ này và rồi truyền tới Hoàng Hoa Bảo, Lương Nhi Để và Đại Hoa Diên Cẩm.

Môn Vĩnh Xuân quyền ngày nay đã được phát triển trở thành một môn Khoa học Chiến đấu. Kỹ thuật Vĩnh Xuân nhấn mạnh vào tính đơn giản, hiệu quả, trực tiếp, tận dụng tối đa cấu trúc của cơ thể, các nguyên tắc về thư giãn và thăng bằng. Chiến thuật Vĩnh Xuân dựa trên sự nghiên cứu và vận dụng chặt chẽ các nguyên lý về y học, khí công, nội lực, tính hiệu quả về khoảng cách, nguyên lý vận động. Chiến lược Vĩnh Xuân nghiên cứu & vận dụng một cách khoa học về không gian, thời gian, ý, khí, lực, kình, kiểm soát & vận dụng không gian,thời gian và công lực để mang lại hiệu quả tối đa trong chiến đấu với cố gắng tối thiểu.

PHẦN 2: SƯ TỔ VĨNH XUÂN VIỆT NAM NGUYỄN TẾ CÔNG (1877-1959)

Môn đồ gọi ông là Tế Công, Nguyễn Tế Công… nhưng tên thật của ông là Nguyễn Tế Vân sinh năm 1877 tại Phật Sơn, Quảng Đông, Trung Quốc. Thân phụ Nguyễn Tế Vân là Nguyễn Sủng Minh, đỗ cử nhân triều Mãn Thanh, là thương nhân giàu có nổi tiếng ở Phật Sơn, được triều đình ban hàm tứ phẩm Trực phụng đại phu, tham dự coi quản về giáo dục, văn hóa, tôn giáo và bưu chính ở hai tỉnh Hà Bắc và Liêu Ninh. Hai anh em Nguyễn Tế Vân và Nguyễn Kỳ Sơn từ nhỏ ham mê võ thuật, Nguyễn Sủng Minh từng mời cao thủ Vĩnh Xuân xà hình quyền là Hoắc Bảo Toàn về nhà dạy võ cho con. Cả hai tiến bộ rất nhanh, nhưng võ công thực sự thành tựu khi gặp cơ duyên được sự chỉ giáo của đại sư Phùng Thiếu Thanh.

Phùng Thiếu Thanh vừa là võ quan trấn áp tội phạm, vừa là cao thủ danh trấn giang hồ được đương thời xưng là “Đệ nhất danh bộ”. Ông được chân truyền tuyệt kỹ Vĩnh Xuân quyền từ Đại Hoa Diện Cẩm. Phùng Thiếu Thanh từng là Tổng bộ đầu Ty án sát đề hình, phụ trách trị an, hình ngục; từng vào sinh ra tử, dùng võ công Vĩnh Xuân trấn áp và truy bắt tội phạm, lục lâm, để lại nhiều giai thoại.

PHẦN 3: VĨNH XUÂN ĐẾN VIỆT NAM

Khoảng những năm 1930, nhận lời mời của “Nam Phiên Thuận Đồng phân hội” — một tổ chức công nhân người Hoa ở vùng mỏ than Quảng Ninh, Tế Công sang Việt Nam. Giã từ cuộc sống sang giàu, từ đây ông dấn thân vào mục tiêu cao cả là bảo vệ những người lao động cô thế và phát triển Vĩnh Xuân ở phương Nam. Từ năm 1939-1954, Tế Công ở tại Hàng Buồm, Hà Nội dạy Vĩnh Xuân cho người Việt và người Hoa. Tiêu biểu cho những cao đồ đầu tiên của Tế Công ở Hà Nội là võ sư Ngô Sĩ Quý, Cam Thúc Cường… Nhiều người trong số đó đã tiếp tục truyền bá Vĩnh Xuân quyền tại Hà Nội.

Sau năm 1954, Tế Công đưa gia đình và một số môn đồ vào Nam, hành nghề đông y và dạy võ ở Đồng Khánh, Chợ Lớn. Ngày 23-6-1959, Tế Công qua đời, thọ 83 tuổi.

PHẦN 5: THẦY HOÀNG QUỐC TOÀN (1951-)

Thầy Hoàng Quốc Toàn vừa là trò, vừa là cháu ruột thầy Ngô Sỹ Quý. Thầy Ngô Sỹ Quý đã truyền lại toàn bộ hệ thống Vĩnh Xuân quyền một cách đầy đủ cho thầy Hoàng Quốc Toàn.

Năm 1968 thầy Hoàng Quốc Toàn bắt đầu giảng dạy Vĩnh Xuân trong Học viện Quân Y.

Năm 1993 thầy Hoàng Quốc Toàn thành lập Câu lạc bộ Vĩnh Xuân trường Nguyễn Văn Trỗi.

Là một bác sĩ, nguyên Trưởng khoa tim mạch Bệnh viện Quân Y 108, thầy Hoàng Quốc Toàn bằng lý luận khoa học và kiến thức y học hiện đại đã phân tích, tổng hợp, chắt lọc và tiếp nối dòng chảy Vĩnh Xuân từ thầy Ngô Sỹ Quý phát triển thành Vĩnh Xuân Ngô Gia Hoàng Pháp

Một trong những người học trò xuất sắc của thầy Hoàng Quốc Toàn là thầy Tạ Đình Khiêm.